Profesor Zbigniew Religa - historia polskiej transplantologii

Dzisiaj chciałabym zapoczątkować temat poświęcony Profesorowi Zbigniewowi Relidze. pionierowi polskiej transplantologii. Był uznanym kardiochirurgiem, opracował między innymi własną metodę operacji pacjentów cierpiących na hipoplazję lewej komory serca. W 1985 roku jako pierwszy w Polsce przeprowadził udaną transplantację serca, a cztery lata później wszczepił sztuczne serce. Był założycielem Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii w Zabrzu i Polskiego Towarzystwa Transplantologicznego

Przedstawię Państwu historię z początku kariery Profesora, dzięki której możliwy był Jego wyjazd na roczne stypendium do Stanów Zjednoczonych.

To był dokładnie rok 1970. Do Szpitala Wolskiego, w którym wtedy Zbigniew Religa pracował trafił ''protegowany'' pacjent z dużym tętniakiem zlokalizowanym w jamie brzusznej, i obejmującym tętnice nerkowe. Ówczesny szef kliniki  - Profesor Wacław Sitkowski z uwagi na ogromne ryzyko operacyjne, a także brak odpowiedniego sprzętu i doświadczenia, postanowił skierować pacjenta za granicą. Otrzymał pozwolenie od Resortu Zdrowia na wyjazd chorego do Stanów Zjednoczonych.

Wyjazd ten obfitował w dwa pomyślne wydarzenia: po pierwsze zabieg operacyjny, który zakończył się sukcesem, a po drugie pobyt tam zapoczątkował przyjaźń Profesora Sitkowskiego z tamtejszym kierownikiem chirurgii, który w ramach współpracy zaproponował stypendium dla jednej osoby z Polski.
Jak zapewne już się domyślacie Drodzy Czytelnicy tą osobą został sam Zbigniew Religa. Był postawiony tylko jeden istotny warunek - konieczność nostryfikacji dyplomu. Rozpoczęły się więc intensywne przygotowania do wyjazdu, a najważniejsza w tym wszystkim stała się intensywna nauka języka angielskiego, by można było przystąpić do  egzaminu państwowego.

W szkole nasz bohater uczył się tylko łaciny i języka rosyjskiego, a angielski próbował poskromić po odbyciu służby wojskowej.
Tak więc rozpoczęła się przyspieszona edukacja, która pomimo jeszcze innych zajęć, w tym pracy zawodowej, czasu poświęconego pracy w pogotowiu, zakończyła się zdaniem egzaminu z obszernej wiedzy medycznej i językowej.

Pierwsze kroki na ziemi amerykańskiej Profesor postawił w Nowym Jorku, udając się na Long Island do Mercy Medical Center w Rockville Centre. Tamtejsza klinika chirurgii naczyniowej była pod kierownictwem Profesora Adama Wesołowskiego, który miał duże zasługi w tej dziedzinie, chociażby w skonstruowaniu graftów, czyli sztucznych naczyń.

„Szczęściem” Zbigniewa Religii stała się możliwość wyboru placówki, w której mógłby zdobywać wiedzę. Dokonał więc retrospekcji najlepszych ośrodków kardiochirurgicznych, takich jak: Massachusetts General Hospital, ośrodek w Houston czy Cleveland Clinic, w których z zaangażowaniem odbył staż. Jednak największą estymą darzył Cleveland gdyż właśnie tam „przyszła na świat” chirurgia wieńcowa, a jej twórcą był Rene Favaloro, pochodzący z Argentyny kardiochirurg.

Kiedy nadszedł czas powrotu do kraju Profesor całą swą wiedzę nabytą w zagranicznych placówkach spożytkował w Szpitalu Wolskim. W Polsce chirurgia wieńcowa była jeszcze w zalążkach, a on wykonywał pierwsze operacje na tętnicach kręgowych.  Po dwóch latach pracy w polskich realiach, nasz sławny lekarz otrzymał rezydenturę w Stanach Zjednoczonych na oddziale kardiochirurgii.
Docelowym miejscem był szpital w Detroit pod kierownictwem największego chirurga XX wieku - Adriana Kantrowitza. Znane było jego osobiste zaangażowanie w przeprowadzenie pierwszego na świecie przeszczepienia serca, jednak z powodu braku dawcy operacja nie odbyła się, a tym przełomowym osiągnięciem mogli poszczycić się lekarze w Kapsztadzie pod kierownictwem Christaana Bernarda. Przeprowadzenie drugiej transplantacji nie wzbudzało już takich emocji, jednak A. Kantrowitz przeprowadził pierwszą na świecie operację wszczepienia choremu stymulatora serca.

Współpraca obu uczonych układała się pomyślnie a dotyczyła ona badań nad balonem wewnątrzaortalnym, czyli jak mechanicznie wspomagać krążenie. Źródłem wiedzy stała się także pracownia doświadczalna, w której A. Kantrowitz prowadził badania nad łatą ''ochrzczoną'' swoim nazwiskiem. Kolejną podróż profesor Z. Religa odbył do Deborah Heart and Lung Center, chciał bowiem bliżej poznać pracę na kardiochirurgii dziecięcej. O kolejnych osiągnięciach Profesora Religii przeczytacie już wkrótce.

Dorota Suder
 

Aby dodać komentarz musisz być zalogowany
Komentarz: *




Co byś zmienił/ła w magazynie "Jestem w formie"?